Ofnæmisexem

Ofnæmisexem er langvinnur bólgusjúkdómur í húð sem kemur oft fram hjá einstaklingum með aðra ofnæmissjúkdóma eins og astma eða frjókornaofnæmi. Exemið veldur þurrki, kláða og roða í húð og getur komið og farið í köstum. Algengt er að exem byrji í æsku og versni við áreiti eins og ofnæmisvalda, kulda, streitu eða ertandi efni.

Meðferðin felst í að halda húðinni rakri, forðast ofnæmis- og ertiefni og nota bólgueyðandi smyrsli eftir þörfum. Í sumum tilfellum þarf að nota sterkari sterakrem eða önnur lyf undir leiðsögn læknis. Góð húðumhirða og regluleg notkun á rakakremi er lykilatriði í daglegri umönnun.

Greining byggist á einkennum og skoðun læknis. Í sumum tilfellum eru ofnæmispróf notuð til að finna hugsanleg áreiti. Með fræðslu og góðri umönnun má halda exemi í skefjum og draga úr einkennum.

Einkenni

•  Þurr húð og mikill kláði
• Roði, bólga og sprungur í húð
• Exem kemur oft fram á höndum, í andliti, hnébótum, olnbogabótum eða hálsi
• Húðin getur flagnað eða myndað vessa í slæmum köstum
• Einkennin koma og fara – oft verri á veturna

Greining

• Byggð á skoðun hjá lækni og lýsingu á einkennum
• Saga um astma, ofnæmi eða exem í fjölskyldu eykur líkur
• Í sumum tilfellum eru gerð ofnæmispróf (t.d. húðpróf) ef grunur er um ofnæmisorsakir

Meðferð

• Rakakrem daglega – mikilvægt að halda húðinni mjúkri og forðast þurrk
• Sterakrem eftir þörfum við bólgu og roða (t.d. hydrocortisone, fluticasone)
• Við slæmum köstum geta læknar ávísað sterameðferð í töfluformi eða bólgueyðandi lyfjum (t.d. calcineurin-hemlum)
• Ofnæmislyf (antihistamín) til að minnka kláða, sérstaklega á nóttunni